MDPI คืออะไร น่าเชื่อถือไหม: ข้อเท็จจริงก่อนส่งบทความ

MDPI คือ สำนักพิมพ์วารสารวิชาการแบบเปิด (open access) ที่มีสำนักงานใหญ่ในเมืองบาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ คำถามว่าน่าเชื่อถือหรือไม่จึงควรตอบทีละวารสารด้วยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่ตัดสินจากชื่อสำนักพิมพ์อย่างเดียว

นักวิจัยไทยจำนวนไม่น้อยเคยได้รับอีเมลเชิญส่งบทความเข้า Special Issue ของวารสาร MDPI และมักได้ยินความเห็นสองขั้วจากเพื่อนร่วมงาน ฝั่งหนึ่งมองว่าตีพิมพ์เร็วและอยู่ในฐานข้อมูลสากล อีกฝั่งกังวลเรื่องคุณภาพและข่าวการถอดวารสารออกจากฐานข้อมูล บทความนี้รวบรวมเฉพาะข้อเท็จจริงจากแหล่งทางการและงานวิจัยที่ผ่านการตีพิมพ์ เพื่อให้คุณตัดสินใจได้เองอย่างมีหลักฐาน พร้อมรายการตรวจสอบที่ใช้กับวารสารเป้าหมายได้ทันที

MDPI คือใคร: ข้อมูลพื้นฐานจากแหล่งทางการ

MDPI ย่อมาจาก Multidisciplinary Digital Publishing Institute ก่อตั้งในปี 1996 และมีสำนักงานใหญ่ที่บาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ตามหน้าข้อมูลองค์กรของ MDPI ณ วันที่สืบค้น สำนักพิมพ์ระบุว่ามีวารสารรวม 545 ชื่อ แบ่งเป็นวารสารที่มีการทบทวนโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 536 ชื่อ และวารสารการประชุมวิชาการ 9 ชื่อ เนื้อหาทั้งหมดเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution (CC BY) และสำนักพิมพ์ระบุว่าเป็นสมาชิกขององค์กรในวงการตีพิมพ์ เช่น COPE, OASPA, STM, Crossref และ DOAJ [1]

ประเด็นสำคัญคือรูปแบบธุรกิจ วารสาร MDPI เป็น gold open access ผู้อ่านเข้าถึงฟรี ส่วนค่าใช้จ่ายมาจากค่าธรรมเนียมตีพิมพ์ (Article Processing Charge หรือ APC) ที่ผู้เขียนหรือหน่วยงานจ่ายเมื่อบทความได้รับการตอบรับ รูปแบบนี้ไม่ได้ผิดในตัวเอง วารสารคุณภาพสูงจำนวนมากของสำนักพิมพ์อื่นก็ใช้โมเดลเดียวกัน หากต้องการเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียของ open access กับวารสารแบบสมัครสมาชิก อ่านเพิ่มได้ที่ Open Access vs วารสารแบบสมัครสมาชิก

สิ่งที่ควรจำตั้งแต่ต้นคือ MDPI เป็นสำนักพิมพ์ ไม่ใช่วารสาร วารสารแต่ละชื่อมีบรรณาธิการ ขอบเขต สถานะการทำดัชนี และประวัติที่ต่างกัน การถามว่า “MDPI ดีไหม” จึงกว้างเกินไป คำถามที่ใช้ตัดสินใจได้จริงคือ “วารสารชื่อนี้ ในวันนี้ เหมาะกับงานของฉันและนับตามเกณฑ์ของหน่วยงานฉันหรือไม่”

สถานะการทำดัชนี: ตรวจระดับวารสาร ไม่ใช่ระดับสำนักพิมพ์

วารสาร MDPI หลายชื่ออยู่ใน Scopus และ Web of Science แต่สถานะนี้เป็นของวารสารแต่ละชื่อและเปลี่ยนแปลงได้ ตัวอย่างจริงที่ชัดเจนคือกรณีของ International Journal of Environmental Research and Public Health (IJERPH) และ Journal of Risk and Financial Management (JRFM) ประกาศของ MDPI เองระบุว่า Clarivate ยุติการทำดัชนีวารสารทั้งสองใน Web of Science ตั้งแต่ 13 กุมภาพันธ์ 2023 โดยเหตุผลที่ MDPI อ้างถึงคือวารสารไม่ผ่านเกณฑ์ Content Relevance ซึ่งหมายถึงมีบทความที่ถูกมองว่าอยู่นอกขอบเขตของวารสาร MDPI ระบุว่าได้ยื่นอุทธรณ์กรณี IJERPH เมื่อ 31 มีนาคม 2023 [2]

ตัวอย่างที่สองมาจากระบบประเมินช่องทางตีพิมพ์ระดับประเทศ Publication Forum (JUFO) ของฟินแลนด์ประกาศเมื่อ 16 ธันวาคม 2024 ว่าคณะกรรมการอำนวยการตัดสินใจลดระดับวารสาร 271 ชื่อของ MDPI และ Frontiers ลงเป็นระดับ 0 ตั้งแต่ต้นปี 2025 โดยมีวารสาร MDPI 16 ชื่อและ Frontiers 22 ชื่อที่ยังคงอยู่ระดับ 1 ตามข้อเสนอของคณะผู้ประเมิน [3] การตัดสินใจนี้ใช้กับการประเมินในฟินแลนด์ ไม่ได้ผูกพันหน่วยงานไทย แต่สะท้อนว่าหน่วยงานประเมินแต่ละแห่งอาจมีนโยบายต่อวารสารกลุ่มเดียวกันต่างกันมาก

บทเรียนเชิงปฏิบัติคือ ให้ตรวจสถานะของวารสารเป้าหมายจากแหล่งต้นทางในวันที่ส่งบทความ ได้แก่ Master Journal List ของ Clarivate [4] และ Scopus Sources แล้วบันทึกภาพหน้าจอพร้อมวันที่เก็บไว้ อย่าอาศัยรายชื่อที่ส่งต่อกันในกลุ่มแชตหรือข้อมูลบนเว็บไซต์วารสารเพียงแหล่งเดียว ส่วนความต่างระหว่างฐานข้อมูลต่าง ๆ อ่านเพิ่มได้ที่ TCI vs Scopus vs ISI

ค่า APC ของ MDPI: ตัวเลขจริงจากหน้าทางการ

MDPI ประกาศ APC ของแต่ละวารสารเป็นสกุลเงินฟรังก์สวิส (CHF) โดยหน้า APC ของวารสารระบุว่าค่าธรรมเนียมนี้ “ใช้กับบทความที่ได้รับการตอบรับหลังการทบทวน” และรับชำระได้หลายสกุลเงิน เช่น EUR, USD, GBP, JPY และ CAD [5] ภาพที่ 2 แสดงราคาพื้นฐานของวารสาร 8 ชื่อที่นักวิจัยไทยพบบ่อย ซึ่งอยู่ระหว่าง CHF 2,000 (Education Sciences) ถึง CHF 2,900 (Nutrients)

ระหว่างรวบรวมข้อมูล เราพบว่าตัวเลขบนหน้ารวม APC กับหน้า APC ของวารสาร Sustainability ไม่ตรงกันในวันเดียวกัน ภาพที่ 2 จึงใช้ตัวเลขจากหน้า APC ของวารสารแต่ละชื่อเป็นหลัก ข้อสังเกตนี้ยืนยันว่าควรอ้างอิงหน้าของวารสารเป้าหมายโดยตรงและบันทึกวันที่ตรวจ เพราะราคาปรับได้

MDPI ระบุช่องทางลดค่าใช้จ่ายไว้สามแบบ คือ ส่วนลดสำหรับผู้เขียนจากสถาบันที่เข้าร่วม Institutional Open Access Program (IOAP) บัตรกำนัล (voucher) สำหรับผู้ที่เคยทำหน้าที่ผู้ทบทวน และส่วนลดหรือการยกเว้นที่สำนักงานบรรณาธิการอาจเสนอให้ผู้ที่ได้รับเชิญ โดย MDPI ระบุว่าส่วนลดไม่มีผลต่อการพิจารณาบทความ [5] การวางแผนงบประมาณ APC และการเบิกจ่ายในมหาวิทยาลัยไทยมีรายละเอียดเฉพาะ ซึ่งควรตรวจกับระเบียบของหน่วยงานโดยตรง

สูตรประมาณงบที่ใช้ได้คือ งบที่ต้องเตรียม = APC (CHF) × อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันชำระ + ภาษีหรือค่าธรรมเนียมโอน − ส่วนลดที่ได้รับจริง ตัวอย่างเช่น หาก APC คือ CHF 2,400 และสมมติอัตราแลกเปลี่ยน 40 บาทต่อ 1 CHF (ตัวเลขสมมติเพื่อการคำนวณเท่านั้น) ค่าใช้จ่ายก่อนภาษีจะประมาณ 2,400 × 40 = 96,000 บาท ควรใช้อัตราจริงของธนาคารในวันที่ชำระ และเผื่อส่วนต่างไว้

ข้อถกเถียงเรื่อง Special Issue และงานวิจัยที่ศึกษา MDPI

ประเด็นที่ถูกถกเถียงมากที่สุดคือการพึ่งพา Special Issue งานของ Hanson และคณะ (2024) ใน Quantitative Science Studies วิเคราะห์ข้อมูลบทความจาก Scopus และ Web of Science พบว่าในปี 2022 จำนวนบทความรวมสูงกว่าปี 2016 ราว 47% และ MDPI มีส่วนในบทความที่เพิ่มขึ้นราว 27% ซึ่งมากที่สุดในกลุ่มสำนักพิมพ์ที่ศึกษา ผู้วิจัยรายงานว่า MDPI มีสัดส่วนบทความใน Special Issue 88% ระยะเวลาเฉลี่ยจากส่งถึงตอบรับประมาณ 37 วันในปี 2022 อัตราปฏิเสธที่ลดลง และอัตราการอ้างอิงภายในวารสารเดียวกันสูงที่สุดในกลุ่มที่เปรียบเทียบ [6] ผู้วิจัยยังชี้ว่าการเติบโตของ Special Issue ไม่ใช่ผลโดยตรงของ open access เพราะสำนักพิมพ์ open access อย่าง PLOS และ BMC ไม่แสดงรูปแบบเดียวกัน

บทความ Viewpoint ใน JAMA โดย Ioannidis และคณะ (2023) ก็อภิปรายการเติบโตอย่างรวดเร็วของวารสารขนาดใหญ่ (mega-journals) ทั้งในแง่โอกาสและความเสี่ยงต่อระบบวิทยาศาสตร์ [7] ฝั่ง MDPI เองมีแนวทาง Special Issue ที่ระบุว่าบทความใน Special Issue ผ่านกระบวนการทบทวนอิสระแบบเดียวกับบทความปกติ และ Guest Editor ต้องไม่จัดการต้นฉบับของตนเองหรือของผู้ร่วมงานใกล้ชิด [8]

กรณีบทความของ Oviedo-García: ข้อเท็จจริงตามลำดับเวลา

งานที่ถูกอ้างถึงบ่อยคือบทความของ Oviedo-García ใน Research Evaluation (2021) ซึ่งวิเคราะห์วารสาร MDPI ที่อยู่ใน Journal Citation Reports ด้วยเกณฑ์ทางการและรูปแบบการอ้างอิง [9] ลำดับเหตุการณ์ที่ตรวจสอบได้มีดังนี้

1. สิงหาคม 2021: MDPI เผยแพร่ความเห็นโต้แย้งรายประเด็น เช่น ระบุว่าการเปรียบเทียบกับวารสารอันดับต้นของสาขาไม่เหมาะสม และอัตรา self-citation ของ MDPI ไม่ได้สูงกว่าสำนักพิมพ์อื่นจำนวนมาก [10]
2. วารสารเผยแพร่ expression of concern แจ้งผู้อ่านว่ามีข้อกังวลต่อบทความและอยู่ระหว่างการสอบสวน [11]
3. ปี 2023: วารสารเพิกถอนบทความฉบับเดิมและเผยแพร่ฉบับแก้ไขแทน (retract and replace) โดยประกาศแก้ไขระบุว่าเป็นการแก้ข้อกังวลต่อข้อสรุปของบทความ [12]
4. Retraction Watch รายงานว่าข้อความในบทคัดย่อเปลี่ยนจากการระบุว่าวารสารทั้ง 53 ชื่อ “เป็น” predatory journals มาเป็น “suggest[s] they may be predatory journals” ขณะที่ MDPI ยังแสดงความไม่พอใจต่อกระบวนการและยืนยันว่าบทความมีจุดอ่อนเชิงระเบียบวิธี [13]

ข้อสรุปที่เป็นธรรมจากหลักฐานชุดนี้คือ มีงานวิจัยที่ผ่านการทบทวนตั้งข้อสังเกตเชิงโครงสร้างต่อรูปแบบการตีพิมพ์ของ MDPI จริง แต่ข้อกล่าวหาที่รุนแรงที่สุดถูกปรับลดลงหลังการตรวจสอบ ผู้เขียนจึงไม่ควรใช้คำว่า “predatory” กับวารสาร MDPI ทั้งหมดแบบเหมารวม และไม่ควรมองว่าการเป็นสมาชิก COPE หรืออยู่ในฐานข้อมูลเป็นหลักประกันคุณภาพของทุกวารสารเช่นกัน สำหรับลักษณะของวารสารนักล่าที่แท้จริง อ่านได้ที่ วิธีระบุและหลีกเลี่ยงวารสารนักล่า

วิธีประเมินวารสาร MDPI ทีละชื่อ: กฎตัดสินใจและตัวอย่าง

รายการตรวจสอบในภาพที่ 1 ประยุกต์จากแนวทาง Think. Check. Submit. ซึ่งให้ผู้เขียนถามว่ารู้จักวารสารหรือไม่ ติดต่อสำนักพิมพ์ได้หรือไม่ วารสารชี้แจงรูปแบบ peer review และค่าธรรมเนียมชัดเจนหรือไม่ และบทความถูกทำดัชนีในบริการที่ใช้หรือไม่ [14] แล้วเพิ่มเงื่อนไขของผู้ขอตำแหน่งวิชาการไทยและข้อสังเกตจากงานวิจัยข้างต้น ลำดับการตรวจสำคัญ เพราะขั้นที่ 1 ถึง 3 เป็นเงื่อนไขบังคับ หากไม่ผ่านข้อใดให้หยุดทันที ส่วนขั้นที่ 4 เป็นการนับสัญญาณเตือนตามตารางที่ 1

กฎตัดสินใจ: ผ่านขั้นที่ 1–3 ครบ และมีสัญญาณเตือน 0–1 ข้อ ให้ส่งได้ หากมี 2 ข้อขึ้นไป ให้ทบทวนร่วมกับอาจารย์ที่ปรึกษาหรือบรรณารักษ์ และเทียบกับวารสารทางเลือกอย่างน้อย 2 ชื่อในสาขาเดียวกัน เกณฑ์ 2 ข้อเป็นจุดตัดเชิงปฏิบัติที่เราเสนอเพื่อให้ใช้ง่าย ไม่ใช่มาตรฐานสากล หน่วยงานของคุณอาจเข้มงวดกว่านี้

ตัวอย่างการใช้งาน

สมมติอาจารย์ท่านหนึ่งได้รับอีเมลเชิญส่งบทความเข้า Special Issue ของ “วารสาร A” ซึ่งเป็นวารสารของ MDPI ผลการตรวจทีละขั้นแสดงในตารางที่ 2

ผลรวมได้ 2 สัญญาณเตือน จึงเข้าเกณฑ์ “ทบทวน” ทางเลือกที่สมเหตุสมผลคือส่งเป็นบทความปกติ (regular submission) ในวารสารเดียวกันแทนการเข้า Special Issue ที่หัวข้อไม่ตรง หรือเทียบกับวารสารอีก 2 ชื่อที่ตีพิมพ์งานใกล้เคียงกันมากกว่า เมื่อเลือกได้แล้วจึงคำนวณงบ APC ตามสูตรในหัวข้อก่อนหน้า และตรวจว่ามหาวิทยาลัยมีข้อตกลง IOAP กับ MDPI หรือไม่ การตัดสินใจนี้ใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมง แต่ช่วยลดความเสี่ยงที่ผลงานจะไม่ได้รับการนับในภายหลัง

บริบทไทย: MDPI กับเกณฑ์ ก.พ.อ. และระเบียบมหาวิทยาลัย

สำหรับผู้ขอกำหนดตำแหน่งทางวิชาการ ประกาศ ก.พ.อ. พ.ศ. 2564 กำหนดว่าวารสารวิชาการระดับนานาชาติต้องอยู่ในฐานข้อมูลที่ ก.พ.อ. กำหนด ได้แก่ ERIC, MathSciNet, PubMed, Scopus, Web of Science (เฉพาะ SCIE, SSCI และ AHCI เท่านั้น), JSTOR และ Project Muse [15] ข้อนี้มีผลโดยตรงกับวารสาร MDPI สองประการ

• วารสารที่อยู่ใน Web of Science เฉพาะดัชนี Emerging Sources Citation Index (ESCI) ไม่อยู่ในกลุ่ม SCIE, SSCI หรือ AHCI ที่ประกาศระบุ จึงต้องตรวจว่าวารสารอยู่ในฐานข้อมูลอื่นตามรายชื่อหรือไม่
• กรณีอย่าง IJERPH แสดงว่าสถานะใน Web of Science เปลี่ยนได้ ผู้ขอตำแหน่งจึงควรเก็บหลักฐานสถานะของวารสาร ณ ช่วงเวลาที่บทความตีพิมพ์ และตรวจแนวปฏิบัติของสถาบันตนเองว่าใช้ช่วงเวลาใดเป็นเกณฑ์

นอกจากเกณฑ์ ก.พ.อ. แล้ว มหาวิทยาลัยไทยแต่ละแห่งมีประกาศเรื่องการสนับสนุนค่าตีพิมพ์และเงินรางวัลผลงานที่ต่างกัน บางแห่งผูกกับ Quartile ของวารสาร บางแห่งมีรายชื่อวารสารหรือเงื่อนไขเพิ่มเติม เราจึงไม่แนะนำให้สรุปจากประสบการณ์ของเพื่อนต่างสถาบัน ให้ขอประกาศฉบับล่าสุดจากฝ่ายวิจัยของหน่วยงานตนเองก่อนส่งบทความ และหากงานของคุณเป็นงานที่เหมาะกับผู้อ่านในประเทศ วารสารในฐาน TCI ที่ได้มาตรฐานก็เป็นทางเลือกที่ควรพิจารณาคู่กัน

อีกประเด็นที่พบบ่อยในไทยคืออีเมลเชิญที่แอบอ้างชื่อวารสารดัง วิธีป้องกันง่ายที่สุดคือเข้าเว็บไซต์วารสารโดยพิมพ์ที่อยู่ mdpi.com เอง แล้วตรวจว่ามี Special Issue ชื่อนั้นจริงหรือไม่ ก่อนตอบอีเมลหรือชำระเงินใด ๆ ไม่ว่าวารสารจะอยู่สำนักพิมพ์ใด การเตรียมต้นฉบับให้ตรงขอบเขตยังเป็นปัจจัยหลักที่ป้องกันการถูกปฏิเสธเบื้องต้น ดูเพิ่มที่ 10 สาเหตุที่ทำให้บทความถูก Desk Rejected

สรุป

MDPI เป็นสำนักพิมพ์ open access ขนาดใหญ่ที่มีวารสารหลากหลายระดับ หลักฐานที่ผ่านการตีพิมพ์ชี้ข้อสังเกตเชิงโครงสร้างเรื่อง Special Issue ความเร็ว และการอ้างอิงภายใน แต่ไม่สนับสนุนการเหมารวมว่าวารสารทุกชื่อเป็นวารสารนักล่า ใช้รายการตรวจสอบต่อไปนี้ก่อนส่ง

• ตรวจชื่อ ISSN และโดเมนอีเมลกับหน้าวารสารบน mdpi.com
• ตรวจสถานะใน Scopus และ Web of Science (SCIE/SSCI/AHCI) ในวันส่ง เก็บภาพหน้าจอพร้อมวันที่
• เทียบกับรายชื่อฐานข้อมูลในประกาศ ก.พ.อ. 2564 และประกาศของมหาวิทยาลัยตนเอง
• อ่านบทความล่าสุด 20 เรื่องเพื่อตรวจว่าขอบเขตตรงกับงานของคุณ
• นับสัญญาณเตือนตามตารางที่ 1 ถ้าได้ 2 ข้อขึ้นไปให้ทบทวนและเทียบวารสารทางเลือก
• ตรวจ APC จากหน้าของวารสารเป้าหมายโดยตรง ถามเรื่อง IOAP และระเบียบเบิกจ่าย
• เลือกส่งเป็นบทความปกติแทน Special Issue หากหัวข้อ SI ไม่ตรงกับงาน

ไม่ว่าคุณจะเลือกวารสารใด ต้นฉบับที่ชัดเจนและตรงขอบเขตคือสิ่งที่ผู้ทบทวนพิจารณาเป็นอันดับแรก Editverse ช่วยตรวจความพร้อมของต้นฉบับ ความสอดคล้องกับวารสารเป้าหมาย และภาษาอังกฤษวิชาการ โดยบรรณาธิการที่ถือปริญญาเอกหรือแพทยศาสตรบัณฑิตในสาขาเดียวกับคุณ ผ่านบริการ สนับสนุนการตีพิมพ์ เราแก้ไขและยกระดับงานของคุณ เราไม่ได้ทำวิจัยแทนคุณ และไม่รับประกันการตอบรับ ติดต่อได้ที่ [email protected]

คำถามที่พบบ่อย

วารสาร MDPI ทุกชื่อเป็นวารสารนักล่าหรือไม่

หลักฐานที่ตีพิมพ์ไม่สนับสนุนการเหมารวมเช่นนั้น ควรประเมินทีละวารสารด้วยข้อมูลที่ตรวจสอบได้

ตรวจวารสาร MDPI ก่อนส่งอย่างไร

ตรวจชื่อ ISSN และโดเมนอีเมลกับหน้าวารสารบน mdpi.com ตรวจสถานะใน Scopus และ Web of Science ในวันส่ง และเทียบกับรายชื่อฐานข้อมูลในประกาศ ก.พ.อ.

ควรส่งบทความเข้า Special Issue หรือไม่

หากหัวข้อ Special Issue ไม่ตรงกับงาน ให้ส่งเป็นบทความปกติแทน และตรวจว่ามี Special Issue นั้นจริงก่อนตอบอีเมลหรือชำระเงิน

เอกสารอ้างอิง

1. MDPI. (ม.ป.ป.). About MDPI. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2569 จาก https://www.mdpi.com/about
2. MDPI. (2023, 6 เมษายน). Clarivate Discontinues IJERPH and JRFM Coverage in Web of Science (Update). https://www.mdpi.com/about/announcements/5628
3. Publication Forum (Julkaisufoorumi). (2024, 16 ธันวาคม). Changes to the classification. https://julkaisufoorumi.fi/en/news/changes-classification
4. Clarivate. (ม.ป.ป.). Master Journal List. https://mjl.clarivate.com/home
5. MDPI. (ม.ป.ป.). Article Processing Charges (APC) Information และหน้า APC ของแต่ละวารสาร (เช่น mdpi.com/journal/ijerph/apc). สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2569 จาก https://www.mdpi.com/apc
6. Hanson, M. A., Barreiro, P. G., Crosetto, P., & Brockington, D. (2024). The strain on scientific publishing. Quantitative Science Studies, 5(4), 823–843. doi:10.1162/qss_a_00327
7. Ioannidis, J. P. A., Pezzullo, A. M., & Boccia, S. (2023). The rapid growth of mega-journals: Threats and opportunities. JAMA, 329(15), 1253. doi:10.1001/jama.2023.3212 PMID: 36939740
8. MDPI. (ม.ป.ป.). Special Issue Guidelines. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2569 จาก https://www.mdpi.com/special_issues_guidelines
9. Oviedo-García, M. Á. (2021). Journal citation reports and the definition of a predatory journal: The case of the Multidisciplinary Digital Publishing Institute (MDPI). Research Evaluation, 30(3), 405–419. doi:10.1093/reseval/rvab020
10. MDPI. (2021, 19 สิงหาคม). Comment on: “Journal citation reports and the definition of a predatory journal: The case of the Multidisciplinary Digital Publishing Institute (MDPI)” from Oviedo-García. https://www.mdpi.com/about/announcements/2979
11. Research Evaluation. (2021). Expression of concern: Journal citation reports and the definition of a predatory journal: The case of the Multidisciplinary Digital Publishing Institute (MDPI). Research Evaluation, 30(3), 420. doi:10.1093/reseval/rvab030
12. Research Evaluation. (2023). Correction to: Journal citation reports and the definition of a predatory journal: The case of the Multidisciplinary Digital Publishing Institute (MDPI). Research Evaluation, 32(2), 543. doi:10.1093/reseval/rvad014
13. Retraction Watch. (2023, 8 พฤษภาคม). Article that assessed MDPI journals as “predatory” retracted and replaced. https://retractionwatch.com/2023/05/08/article-that-assessed-mdpi-journals-as-predatory-retracted-and-replaced/
14. Think. Check. Submit. (ม.ป.ป.). Journals: Check. https://thinkchecksubmit.org/journals/
15. คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา (ก.พ.อ.). (2564). ประกาศ ก.พ.อ. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณาแต่งตั้งบุคคลให้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ พ.ศ. 2564. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 4 ง (7 มกราคม 2565). ฉบับเผยแพร่โดยมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์